Welkom bij de Vrienden van Eduard van Beinum   

(Foto Van Beinum door Cor van Weele)

'Gaat uw gang, heren'
Eduard van Beinum tijdens het dirigeren van 'zijn' Concertgebouworkest

Je bent van harte welkom op de website van de Vrienden van Eduard van Beinum! In zijn veel te korte leven was Eduard van Beinum essentieel  in de ontwikkeling van zijn geliefde Amsterdamse Concertgebouworkest, de London Philharmonic en Los Angeles Philharmonic, en liet een onuitwisbare indruk na bij de orkesten waar hij als gastdirigent optrad. Dankzij Van Beinum, geboren in Arnhem in 1900, ontwikkelde het Concertgebouworkest een krachtige traditie in Bruckner en Franse muziek, terwijl het de Mahler-traditie voortzette. Eduard van Beinum, hartpatiënt, overleed plotseling aan een hartaanval tijdens het repeteren van Brahms' Eerste Symfonie met het Concertgebouworkest in 1959.

De Nederlandse vereniging Vrienden van Eduard van Beinum, opgericht in Groesbeek in Van Beinum's geliefde Gelderland, is een eerbetoon aan een van de meest geliefde dirigenten van de afgelopen eeuw. Van Beinum was wars van sterallures, zette de muziek op de eerste plaats en stond bekend om zijn non-autoritaire dirigeerstijl. 'Ik ben maar 'n gewone Gelderse Boer.'

De vereniging zet zich in om het werk van Eduard van Beinum, zowel de mens als de dirigent, bij een groter publiek bekend te maken. Op deze website zullen wij fotomateriaal, artikelen, geluidsfragmenten, recensies, videofragmenten, interviews en essays verzamelen. Ook zal er aandacht zijn voor Van Beinum's indrukwekkende discografie.

De vereniging Vrienden van Eduard van Beinum nodigt je uit als lid. Lidmaatschap is gratis. Meer weten over lid worden? Stuur een mail aan info@eduardvanbeinum.com voor meer info.

De laatste toevoegingen op deze website:

Website Vrienden van Eduard van Beinum weer bijgewerkt

Nieuwe CD: Rimsky-Korsakov en Borodin onder leiding van Van Beinum

Bijzondere liveopname Mahler 7 onder Eduard van Beinum

Heruitgave Bruckner 5, 7, 8 en 9 onder Eduard van Beinum

'There was nothing in the way of the music' (Niets stond de muziek in de weg)

'Musicus tussen musici', een interview met EVB-biografe Truus de Leur

'Op zoek naar het licht', een interview met Eveline Nikkels

Vrienden van Eduard van Beinum aan het woord: Rob de Weerd

Vrienden van Eduard van Beinum aan het woord: Egbert van Popta
 

Website Vrienden van Eduard van Beinum weer bijgewerkt

Eduard van Beinum in 'zijn' Garderen
Eduard van Beinum (1954) Foto: Willem van de Poll

De website van de vereniging Vrienden van Eduard van Beinum is weer bijgewerkt! De webmaster was door langdurige ziekte niet beschikbaar. Vanaf nu zal deze website weer worden verrijkt met nieuws over Van Beinum CD uitgaven, nieuws van de vereniging zelf en de nodige achtergronden rond Eduard van Beinum. Binnenkort: een interview van lid Jürgen Venderloo met de voorzitter van de Vrienden van Eduard van Beinum, Marcel Kersten. In dat interview komen Marcel's beweegredenen om deze vereniging te stichten naar voren, én natuurlijk zijn passie voor EVB

Nieuwe CD: Rimsky-Korsakov en Borodin onder leiding van Van Beinum

Eduard van Beinum dirigeert Rimsky-Korsakov en Borodin

Over enkele dagen is een nieuwe CD beschikbaar via het Australische Eloquence label waarop Eduard van Beinum zijn Concertgebouworkest en de London Philharmonic dirigeert in werken van Rimsky-Korsakov (Schéhérazade) en Borodin (Dansen uit Prins Igor). Een aanwinst, en het is goed dat deze opnamen hiermee terug komen in de muziekcatalogus!

Bijzondere liveopname Mahler 7 onder Eduard van Beinum

Eduard van Beinum in Baarn
Eduard van Beinum (1956) Foto: Maria Austria

Het is altijd een bijzondere gebeurtenis als een historische opname van Eduard van Beinum opduikt. Het wordt nog beter als het gaat om een een werk dat EVB nooit mee de studio innam. Het is genoeg voor menig liefhebber van zowel Eduard van Beinum's werk als dirigent, als de geniale ingeving die de Zevende van Mahler is,  om de harten sneller te doen kloppen. Een tijdloos document. Mede door de inspanningen van de Gustav Mahler Stichting Nederland, en haar preses Eveline Nikkels in het bijzonder, is het voor niemand meer nodig om Van Beinum's uiterst persoonlijke en dynamische visie op Mahler's 'Lied van de nacht' te moeten missen!

Deze bijzondere CD is vanaf heden te bestellen bij de Vrienden van Eduard van Beinum (17,50 plus verzendkosten), maar wees er snel bij; er zijn slechts enkele exemplaren beschikbaar! De CD kan worden besteld door een e-mail te sturen aan info@eduardvanbeinum.com. Tijdens het mailcontact worden de noodzakelijke verzend- en betaalgegevens uitgewisseld.

Heruitgave Bruckner 5, 7, 8 en 9 onder Eduard van Beinum

Van Beinum dirigeert Bruckner

Het Australische Eloquence label van Decca brengt in januari 2014 de opnamen van Bruckner's Vijfde, Zevende, Achtste en Negende symfonieën uit, onnavolgbaar gedirigeerd door Eduard van Beinum en gespeeld door 'zijn' Concertgebouworkest. Bent u nooit in de gelegenheid geweest om Van Beinum's unieke visie op Bruckner te horen, laat deze kans dan niet aan u voorbij gaan. Een absolute aanrader.

'There was nothing in the way of the music' (Niets stond de muziek in de weg)
De Eduard van Beinum-herinneringen van dirigent James Paul

Dirigent James Paul
Dirigent James Paul

My introduction to the conducting of Eduard van Beinum came when I was about 15. My mother had given me $50.00 to spend on the new long-playing records which were replacing the older 78’s. I selected several recordings but, when my mother saw what I had chosen, said that I should also have a copy of the first symphony of Johannes Brahms. In those days one could take a recording to a little booth in the record store and listen to some of it. So I took recordings by Toscanini, Koussevitsky, Stokowski and one by an orchestra and conductor whose names I couldn’t pronounce.

After listening to parts of all of them, I chose the one on the London label: the Concertgebouw Orchestra of Amsterdam conducted by Eduard van Beinum. There was something about the sound of the orchestra and the energy of the playing that held my attention in a way that the others didn’t. It was the beginning of a love affair with the Concertgebouw Orchestra and the conducting of van Beinum that has lasted to this day.

I recall when new recordings became available from Amsterdam such as the Epic label recordings of the Mendelssohn 'Italian Symphony' and the Brahms Third Symphony. The London recordings of Rossini overtures and the Brahms First Piano Concerto with Clifford Curzon became immediate favorites. It was van Beinum’s recording of the Bruckner 9th symphony which immediately and powerfully introduced me to the world of the great composer. Shortly thereafter I acquired his stunning recordings of the 7th and 8th Bruckner symphonies. They remain my favorites to this day. And his truly magnificent realizations of the Brahms’ First and Fouth Symphonies in stereo made shortly before his death are awesomely impressive and convincing.

I could go on listing the many recordings van Beinum conducted all of which affected me deeply. There is always the sense of the music making being organic, free-flowing, nuanced and always with tempos which allow the music to make its effect naturally. And there is an undeniable sense of happiness, joy in the orchestral playing: has there ever been a more joyful rendition of Handel’s 'Water Music' or of Brahms’ 'Haydn Variations' than his? The extraordinary atmosphere of his recordings of 'La Mer' and 'Nocturnes' and of 'Bolero' and 'La Valse' remain examples for all conductors to hear and learn from.

Antal Dorati said that one would go to a van Beinum performance and come away saying of the music, 'Yes, THAT’S the way it goes.' A dear friend of mine who has loved music all his life, when hearing van Beinum’s stereo recording of the Brahms’ First Symphony, was quiet for a moment after it finished. Then he turned and said something which I believe the great conductor would have cherished: 'It is an astonishing performance. There was nothing in the way of the music.'

That to me sums up van Beinum’s great gift which was to let the music sing without distortion, yet always be alive, imaginative and utterly honest and transformative. He has been the inspiration and teacher for me of what music making is all about. How fortunate Amsterdam was to have him and how very fortunate we all are to have his many beautiful recordings.

'Musicus tussen musici', een interview met EVB-biografe Truus de Leur

Biografie door Truus de Leur is nog steeds te bestellen
'Musicus tussen musici', nog steeds te bestellen

Voor veel bewonderaars van Eduard van Beinum bevatten de twee Nederlandstalige biografieën die over de dirigent zijn verschenen een ongekende schat aan informatie. Truus de Leur, schrijver van de biografie 'Musicus tussen musici', aarzelde niet toen de vereniging Vrienden van Eduard van Beinum haar vroeg mee te werken aan een interview.

Geboren en getogen in Amsterdam studeerde Truus de Leur in haar geboortestad af in de muziekwetenschap. Ze was werkzaam bij het Concertgebouw NV en vervolgens het Koninklijk Concertgebouworkest, aanvankelijk als assistente, later als adjunct-directeur artistieke zaken. In die kwaliteit zat zij onder meer jarenlang in de redactie van Preludium en werkte als auteur en/of redacteur mee aan een reeks publicaties over de muzikale tradities van het KCO (Mahler, Bruckner, Bachs Matthäus-Passion)

Toen het jaar 2000 in zicht kwam met de herdenking van de honderdste geboortedag van Eduard van Beinum leek een aan hem gewijde publicatie een logisch vervolg hierop. Ook Bart van Beinum werkte aan een boek over zijn vader. Truus: "In 2000 kon zijn boek verschijnen, het mijne heb ik in 2004 na mijn pensionering kunnen voltooien, waarbij ik dankbaar gebruik heb kunnen maken van het boek van Bart."

Het boek van Bart was de indruk van een zoon over het leven van zijn vader, en gaf een persoonlijke indruk. De ondertitel luidde ook ‘Over zijn leven en werk’. "In mijn boek zou te vinden moeten zijn wat in zijn boek niet voorkwam. In mijn jaren bij het Concertgebouw en het Concertgebouworkest heb ik diepgaand over Van Beinum kunnen praten, met veel orkestleden, maar ook met de artistiek leider Marius Flothuis, die vele jaren met Van Beinum heeft samengewerkt. Een belangrijke ervaring waren de gesprekken met de orkestleden van zijn Amerikaanse orkest, het Los Angeles Philhamonic Orchestra en met de Amerikaanse dirigent die nauw met Van Beinum samenwerkte, John Barnett. Daarnaast heeft het London Philharmonic Orchestra zijn archieven voor mij opengesteld. Van Beinums bijzondere betekenis als dirigent kwam zonneklaar naar voren bij beide buitenlandse orkesten. Mijn boek kon uitgroeien tot zijn biografie."

Truus' eerste kennismaking met Van Beinum was onvergetelijk. "Tijdens een jeugdconcert in 1953 in de Grote Zaal van het Concertgebouw dirigeerde hij het (toen nog niet Koninklijk) Concertgebouworkest in onder meer de Vuurvogel-suite van Stravinsky. Ik raakte betoverd door de sfeer en de kleurigheid van die uitvoering. Van Beinum's betekenis voor mij persoonlijk ontstond gaandeweg aan de hand van wat de orkestleden van het Concertgebouworkest mij vertelden. Ik kreeg het beeld voor ogen van een intens muzikale dirigent, die niet alleen de muziek de gelegenheid gaf om voor zichzelf te spreken, maar ook de orkestleden de vrijheid liet om het beste te geven wat zij in zich hadden. Dit beeld gaf mij meer inzicht in het ongrijpbare proces dat op het podium plaatsvindt tussen dirigent en orkest, en verdiepte op een wezenlijke manier mijn ervaringen bij concerten."

Ook Truus heeft haar favoriete Van Beinum-uitvoeringen. "De opname met het Concertgebouworkest van de Muziek voor snaarinstrumenten, slagwerk en celesta van Bartók is mij zeer dierbaar; een live opname van Berlioz’ Symphonie fantastique met het Cleveland Orchestra verraste mij door zijn ongewone kwaliteiten. Dat er een vriendenvereniging voor Eduard van Beinum is opgericht, is een prachtige stap in de richting van grotere bekendheid onder muziekliefhebbers in Nederland. Dat bij Discotabel opnamen van Van Beinum hoog gewaardeerd worden is een verheugende ontwikkeling voor de erkenning van zijn bijzondere gaven. Waar ik nog steeds op hoop, is dat een Engelse vertaling komt van mijn boek voor de liefhebbers van Van Beinum's kunst in Groot-Brittannie en de Verenigde Staten, maar tot die tijd hoop ik dat steeds meer mensen zich via mijn of Bart's boek zullen gaan verdiepen in het leven van een dirigent die nooit vergeten mag worden."

'Op zoek naar het licht', een interview met Eveline Nikkels

“Daar was de man, de grote man, die voor mij als kind altijd wat ziekelijk oogde als hij het podium op kwam. Maar als hij eenmaal begon te dirigeren met bijna majestueuze armbewegingen voor een orkest dat verzot op hem was, zat de zaal verstijfd te luisteren. Muziek was alles en alles was muziek voor hem. Zo, als de dynamische, integere volbloedmusicus herinner ik me Eduard van Beinum.”

Eveline Nikkels is de gepassioneerde voorzitter van de Gustav Mahler Stichting Nederland. Voor Eveline is elk jaar een Mahler-jaar en elke dag een Mahlerfeest. Ze was instrumenteel bij het tot stand komen van de unieke CD waarop Eduard van Beinum Mahler’s Zevende dirigeert. “Of dit bijzondere muziekdocument over tien jaar nog steeds beschikbaar is? Ik zou zeggen, wacht niet en ga ervoor, voor het te laat is!”

Gustav Mahler speelt een bijzondere rol in het leven van Eveline. Maar liefde op het eerste gezicht was het niet. Haar eerste kennismaking met Mahler’s Kindertotenlieder stond haar bijna tegen. “Die prachtige liederen zijn wel eens beter gezongen dan door de legendarische Kathleen Ferrier met haar ongemakkelijke Duitse uitspraak. Ik heb toen ook niet direct de liefde voor de muziek van Mahler gevoeld, die ik wel ervoer, toen ik in 1962 voor het eerst de Tweede symfonie hoorde, toen gebeurde er iets in mij. En ja, nu voelt het echt als mijn muzikale roeping.”

Eveline studeerde af op het ontstaan van muziek in de Syrische orthodoxe kerk en promoveerde op de muzikale nalatenschap van Nietzsche. “Je mag dus best zeggen dat Nietzsche me tot Mahler heeft gebracht… meestal gaat dat andersom!” vertelt ze lachend. In 1989 trad ze toe tot het bestuur van de Gustav Mahler Stichting, waar ze in 2001 de vacante functie van de overleden voorzitter Marius Flothuis overnam. Sinds haar rol in het kader van de Stichting, heeft ze zich volledig ingezet voor ‘de Mahler-zaak’. “Je mag best zeggen dat Mahler mijn leven compleet maakt. Natuurlijk voel ik onvoorwaardelijke liefde voor mijn echtgenoot, kinderen en kleinkinderen, maar dat geldt ook voor Mahler. Een mens kan niet zonder muziek, toch?”

Op jonge leeftijd maakte ze kennis met Eduard van Beinum, wiens interpretaties van Brahms’ werken grote indruk op haar maakten. “Hij kwam dat podium op alsof hij net uit de wasmachine kwam. Hij maakte op mij altijd een ziekelijke indruk. Maar dat beeld veranderde compleet als hij samen met zijn zo geliefde orkest muziek maakte alsof hij letterlijk tussen de musici van het orkest zat. Een man compleet wars van sterallures die de muziek op de eerste plaats zette. Hoe kun je daar niet van onder de indruk zijn?”

De Nederlandse Mahler-stichting heeft door de jaren heen een veelzijdig archief met oude opnamen opgebouwd. Dankzij de nalatenschap van oprichter en oud-voorzitter Herman Niemann, werd daar ook de sinds 2012 uitgebrachte live-uitvoering van Mahler’s Zevende symfonie door Van Beinum en ‘zijn’ Concertgebouworkest aan toegevoegd. Met de beperkte opnamemiddelen die hem ten dienst stonden wist Niemann een radio-opname te maken.

Voor ze het door had, werd Eveline decennia later een groot voorvechter van het uitbrengen van die opname op CD. “Ik wist dat we met die opname wat moesten doen! De kwaliteit van het bronmateriaal wordt er uiteindelijk alleen maar slechter op; wachten zou verdere teloorgang betekenen. Dat zou toch vreselijk zonde zijn geweest? Via een cassettebandje en meerdere restauraties, met de hulp van Johan Maarsingh en Gideon Relyveld, was het eindresultaat daar: een op alle fronten dynamische, spannende en onvergetelijke live Zevende Mahler die na afspelen nog uren door je lijf giert. Ondanks de tekortkomingen in het geluid heeft de wereld die Mahler en Van Beinum een warm hart toedraagt de CD in hun harten gesloten. Beter had ik, als ‘aanjager’ van deze CD–uitgave toch niet durven hopen?”

Eveline kan mensen niet genoeg op het hart drukken om donateur te worden van de Gustav Mahler Stichting Nederland. “Je blijft constant op de hoogte van allerlei leuke Mahler-happenings en nieuws en artikelen over Mahler in ons eigen blad MahlerNieuws. We zijn bezig met een verkleinde versie van Mahler’s Negende… altijd spannend! En dat spánnende, daar doen we het voor. Een donatie komt altijd goed terecht… denk bijvoorbeeld aan de weergaloze Mahler 7 onder Van Beinum. Maar wees er snel bij, er zijn nog enkele CD’s bij mij te bestellen. Anders kan hij nog in de platenzaak liggen, of anders via Marktplaats. Ik kan iedereen aanraden de CD met een gerust hart te bestellen. Ik beloof dat het een onvergetelijke kennismaking wordt met een onvergetelijke dirigent die, als hij langer had geleefd, zich zonder meer had kunnen meten met andere grote Mahler-vertolkers.”

Mahler’s muziek is werkelijk van alle tijden. “Zijn muziek resoneert hoe ik er van binnen uitzie. Mahler zoekt altijd naar het licht, zelfs in zijn emotioneel meest turbulente werken. Ook dat past bij mij. Niets duurt eeuwig, maar mijn liefde voor Mahler en bewondering voor Eduard van Beinum is wat mij betreft oneindig.”

Vrienden van Eduard van Beinum aan het woord: Rob de Weerd

Al sinds het midden van de jaren zestig luisterde ik naar klassieke muziek en vooral naar het, toen nog niet Koninklijke, Concertgebouworkest. Ik begon toen ook met het kopen van grammofoonplaten en met het verzamelen van opnamen van dit orkest. Een ware schat van prachtige opnamen kwam op mijn pad. Maar wat mij toen altijd opviel was dat van de opnamen van Eduard van Beinum bijna niets te krijgen was, terwijl er uit het in 1968 verschenen boek van Otto Glastra van Loon, 'Onder de stenen lier', mij toen al duidelijk werd dat hij heel veel heeft opgenomen. In 1974 schafte ik een Revox bandrecorder aan, met het doel om allerlei voor mij interessante muziekstukken op te nemen. In April 1974 maakte ik daarmee een viertal opnamen uitgezonden door de Evangelische Omroep die met die uitzendingen het feit herdacht dat Eduard van Beinum 15 jaar geleden overleden was. Een prachtig overzicht van zijn opnamen passeerde toen de revue, en ook kwamen diverse personen aan het woord die met hem hadden samen gewerkt. Ook Van Beinum zelf kwam aan het woord. Ik werd diep geraakt door wat ik hoorde, het begon al goed met het begin van het Te Deum van Alphons Diepenbrock, en de serie eindigde met een indrukwekkend In Memoriam uitgesproken door de pianist Willem Andriessen met op de achtergrond de Zevende van Anton Bruckner, een prachtopname van hem. Maar ook de mens Eduard van Beinum kwam in al zijn bescheidenheid goed in beeld. Het werd het begin van een mooie verzameling van zijn opnamen. Gelukkig kreeg men toen ook meer waardering voor hem, wat resulteerde dat vele van zijn opnamen op LP en CD weer verkrijgbaar werden, er verschenen ook twee mooie biografieën over hem, en op TV werd een mooie film over hem uitgezonden, 'Ze hebben mooi gespeeld', en die tekst zegt precies waar het bij hem om ging. Geen glamour en uiterlijk vertoon, geen valse maar oprechte bescheidenheid en waardering voor de mensen van 'zijn' orkest. Daar gaat het toch in wezen om. Het is goed dat deze vereniging zijn persoon in al zijn facetten levend houdt.

Vrienden van Eduard van Beinum aan het woord: Egbert van Popta

Mijn kennismaking met Eduard van Beinum en het Concertgebouworkest zal rond 1954 zijn geweest. Een langspeelplaat van de 7e Symfonie van Anton Bruckner opende voor mij een wereld van grote klankschoonheid. De muziek die ik toen beluisterde hebben op mij een onvergetelijke indruk gemaakt. En tot op de dag van vandaag is dat nog steeds zo. Onvergetelijk! Naast het bezoeken van concerten beluister ik nog steeds naar, nu inmiddels cd’s van orkesten onder leiding van Eduard van Beinum, Zijn broze gezondheid is voor hem een groot lijden geweest. Sindsdien behoort Bruckner, Brahms met Berlioz en verdere Franse componisten tot mijn lievelingsrepertoire. Pierre Monteux en Eduard van Beinum behoorden tot de top. En dat is zo gebleven. Ik heb met beiden een muzikale zielsverwantschap. Eduard van Beinum was een man om van te houden. Hij heeft mij een besef van schoonheid bijgebracht waar ik nu nog aan moet denken..

Deze website staat constant in de steigers. Blijf ons volgen!



Vrienden van Eduard van Beinum © 2017